Ν. Παλληκαράκης (καθ. Ιατρικής Φυσικής): Χωρίς ιατρική τεχνολογία, σύγχρονη ιατρική δεν μπορεί να υπάρξει

Ν. Παλληκαράκης (καθ. Ιατρικής Φυσικής): Χωρίς ιατρική τεχνολογία, σύγχρονη ιατρική δεν μπορεί να υπάρξει

Στη δυναμική της βιοϊατρικής τεχνολογίας αναφέρθηκε στη συνέντευξή του στη δημοσιογράφο Ελίνα Μακρή ο κ. Νίκος Παλληκαράκης, ομότιμος καθηγητής στο Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, του τμήματος Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών και διδάσκων στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Βιοϊατρικής Τεχνολογίας του ίδιου πανεπιστημίου.

 

Τι κάνεις όταν δεν έχεις φάρμακα και εμβόλια για να αντιμετωπίσεις έναν ιό ή μία ασθένεια; “Τότε τα όπλα μας είναι το ιατρικό προσωπικό και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα! Εκεί βασίζεται και η πρόοδος της ιατρικής τα τελευταία 50 χρόνια”, εξηγεί ο καθηγητής κ. Νίκος Παλληκαράκης.

 

Η έκτακτη κατάσταση λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, φέρνει ακόμα στη δημόσια συζήτηση γιατί είναι δυσεύρετο ένα κρεβάτι σε μία Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.

 

“Σίγουρα δεν είναι το κρεβάτι ως χώρος ή ως υλικό, αλλά η μηχανική, η τεχνική υποστήριξη και το εξειδικευμένο προσωπικό που βρίσκεται μονίμως κοντά στον ασθενή. Άρα το κρεβάτι ως ιατρικός θάλαμοςΚαι στην Ιταλία κρεβάτια έχουν, αλλά τα έχουν στους διαδρόμους, βάζουν αναπνευστήρες στους διαδρόμους. Αυτό πρέπει να το αποφύγουμεΌταν ένα τέτοιο κύμα ξεπερνάει τα όρια του συστήματος υγείας, τότε βρίσκονται εμβαλωματικές λύσεις οι οποίες εφαρμόζονται κατ’ ανάγκη γιατί δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά, δεν μπορείς να αφήσεις τον κόσμο να πεθάνει απ’ έξω από το νοσοκομείο. Άρα στην Ιταλία φτάνουν αυτή τη στιγμή να διασωληνώνουν ανθρώπους και στο διάδρομο όταν έχουν το μηχάνημα. Αυτές είναι ακραίες καταστάσεις όπου αναγκαστικά εφαρμόζονται πρακτικές ανάγκης, οι οποίες κάθε άλλο παρά βέλτιστες είναι.

 

Ο κ. Παλληκαράκης είναι ακόμα Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που ασχολείται με την ανάπτυξη της Βιοϊατρικής Τεχνολογίας στην Ελλάδα αλλά και την ασφάλεια και σωστή διαχείριση των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, δηλαδή των προϊόντων που βρίσκονται σήμερα σε παγκόσμια έλλειψη.

 

Τέτοια προϊόντα είναι από τα πιο απλά, μίας χρήσης όπως η μάσκα, τα ιατρικά γάντια, οι σύριγγες, μέχρι τα πιο υψηλής τεχνολογίας όπως ο αναπνευστήρας, οι αξονικοί τομογράφοι, τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται μέσα στις μονάδες εντατικής θεραπείας, αλλά και τις τεχνητές αρθρώσεις, τα δόντια, τους ενδοφακούς κ.α.

 

Πρόκειται για μία αγορά της τάξεως των 350 δισεκατομμυρίων ευρώ όπου το ένα τρίτο αυτής παράγεται στην Ευρώπη, από περίπου 30.000 εταιρείες που κατασκευάζουν τέτοιου είδους προϊόντα και απασχολούν 600.000 εργαζόμενους. Είναι ένας πολύ δυνατός κλάδος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας όπου ο ρόλος του στην εξέλιξη της ιατρικής τα τελευταία 50 χρόνια, είναι αδιαμφισβήτητος.

 

Χωρίς ιατρική τεχνολογία σήμερα, σύγχρονη ιατρική δεν μπορεί να υπάρξει”, τονίζει ο κ. Παλληκαράκης. Εξηγεί πως τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα έχουν αλλάξει σε όλα τα επίπεδα τον τρόπο με τον οποίο παρέχονται σήμερα οι υπηρεσίες υγείας, από τη διάγνωση όπως οι in vitro διαγνωστικές εξετάσεις οι οποίες γίνονται πολύ γρήγορα και βοηθούν τον γιατρό να βγάλει τη σωστή διάγνωση. Ονομάζονται in vitro διότι γίνονται πάνω στο πλακάκι (και όχι πάνω στον ασθενή) αλλά σε δείγματα του ασθενούς και είναι μία τεράστια πηγή πληροφορίας. Ακόμα και αυτές οι εξετάσεις αποτελούν μία ειδική κατηγορία ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Για να είναι βέβαια η πηγή αυτής της πληροφορίας σωστή πρέπει τα μηχανήματα αυτά να είναι σωστά βαθμονομημένα, να συντηρούνται ώστε να δώσουν σωστό αποτέλεσμα. Ένα λάθος σε αυτές τις εξετάσεις οδηγεί σε λάθος συμπέρασμα το γιατρό και άρα σε λάθος θεραπεία.

 

Φανταστείτε, σήμερα, έχουμε τον αξονικό τομογράφο, τον μαγνητικό τομογράφο και μια πληθώρα τομογράφων που παρέχουν πληροφορίες που πριν από 30 χρόνια δεν θα μπορούσαμε να πιστεύουμε ότι θα μπορούσαμε να τις έχουμε. Ας μην ξεχνάμε ότι ο αξονικός τομογράφος είναι μία τεχνολογία που ξεκίνησε πριν 40 χρόνια και σε σχέση με την τεχνολογία που ήταν όταν πρωτοκατασκευάστηκε, η διαγνωστική εικόνα που παρέχει σήμερα, είναι ‘επαναστατική’. Σήμερα ζούμε μία εποχή που έχουμε ένα ‘τσουνάμι’, μία πληθώρα ιατρικών μηχανημάτων, κατακλυζόμαστε από νέες τεχνολογίες και αυτές τις τεχνολογίες είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να τις χρησιμοποιούμε σωστά”, προσθέτει ο κ. Παλληκαράκης.

 

Δεδομένης της σημερινής έκτακτης ανάγκης και έλλειψης ιατροτεχνολογικών μηχανημάτων, ο Πρόεδρος του ΙΝΒΙΤ, ερωτηθείς για τη χρήση ενός αναπνευστήρα από περισσότερους ασθενείς, που έχει ακουστεί ως λύση για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη, απαντά:

 

Δεν είμαι εντατικολόγος, αλλά σαν βιοϊατρικός μηχανικός μπορώ να σας πω ότι είναι λάθος προσέγγιση. Κάτι τέτοιο ακούστηκε και κάποιοι είχαν αρχίσει να το προεκτείνουν για να το πάνε και σε περισσότερους από δύο ασθενείς. Αυτά είναι επικίνδυνα πειράματα που τα προτείνουν άνθρωποι που είτε δεν γνωρίζουν καλά την τεχνολογία, είτε δεν γνωρίζουν ιατρική, είτε έχουν μία επιπόλαια προσέγγιση των πραγμάτων. Ένας ασθενής ο οποίος βρίσκεται στην εντατική, έχει δικές του ανάγκες και αυτό το ξέρουν πολύ καλά οι εντατικολόγοι και οι αναισθησιολόγοι. Ο κάθε αναπνευστήρας έχει μία ρύθμιση ειδικά για έναν ασθενή. Να τον  μοιράσουμε σε δύο ασθενείς, αυτό σημαίνει ότι οι ασθενείς έχουν ακριβώς τις ίδιες ανάγκες. Συνεπώς τέτοιου είδους πειραματισμοί και τέτοιου είδους ιδέες είναι επικίνδυνες. Πρέπει να εξασφαλίζεται η σωστή χρήση της ιατρικής τεχνολογίας, διότι διαφορετικά μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνη από την ανυπαρξία, από την απουσία της τεχνολογίας.”

 

Ο Πρόεδρος του ΙΝΒΙΤ τονίζει ότι “δεν είναι τόσο απλό, επειδή αγοράσαμε καινούριους αναπνευστήρες, και αυτοί θα είναι άμεσα διαθέσιμοι να χρησιμοποιηθούν το να στηθεί μία μονάδα εντατικής θεραπείας. Για αυτό το λόγο έχει πάρει και λίγο χρόνο και στη χώρα μας για να στήσουμε σωστά αυτές τις μονάδες. Χρειάζεται να υπάρχουν κατάλληλοι χώροι, και επίσης το κατάλληλο νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό που θα τους χρησιμοποιήσει σωστά. Ανάμεσα σε αυτό το προσωπικό που θα εξασφαλίσει τη σωστή χρήση αυτών των μηχανημάτων, είναι οι βιοϊατρικοί μηχανικοί και τεχνολόγοι ιατροτεχνολογικών προϊόντων, οι οποίοι βρίσκονται και αυτοί σήμερα στην πρώτη γραμμή για να διασφαλίσουν ότι αυτά τα μηχανήματα δουλεύουν σωστά. Αν δεν δουλέψει σωστά σήμερα το μόνιτορ σε ένα μηχάνημα παροχής οξυγόνου, τότε οι ενδείξεις είναι λάθος, αυτά που παίρνει σαν δεδομένα ο γιατρός και αυτά που παρέχει στον ασθενή είναι λάθος και τότε δυστυχώς δεν έχουμε σωστή χρήση της τεχνολογίας.”

 

Ο κ. Παλληκαράκης αναφέρεται και στο θέμα της ιατρικής μάσκας όπου το ΙΝΒΙΤ θα έχει σύντομα μία έκθεση σχετικά με τη σωστή χρήση της μάσκας η οποία για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό έχει προστατευτικό χαρακτήρα ενώ για τους υπόλοιπους, έχει σκοπό να προστατεύσει από τη διασπορά και τη διάδοση της νόσου. “Έχει γίνει ίσως μία λάθος ερμηνεία ότι η μάσκα μπορεί να προστατεύσει το ευρύ κοινό από τη διάδοση. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι αν η μάσκα χρησιμοποιηθεί λάθος τότε αντί να προστατεύσει αυτόν που τη φορά από το να μολυνθεί να δημιουργήσει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Η διαφορά του να χρησιμοποιεί κάτι λάθος το προσωπικό ενός νοσοκομείου που δεν είναι απόλυτα αυτό που θα έπρεπε να χρησιμοποιεί, σε σχέση με τον πολίτη που βρίσκεται στο δρόμο και φοράει μάσκα που δεν είναι κατάλληλη και δεν χρειάζεται καν να τη φοράει, είναι ότι στην πρώτη περίπτωση το προσωπικό ξέρει ότι φοράει κάτι που δεν είναι κατάλληλο και προφυλάσσεται ακόμα περισσότερο, αλλά δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά, διότι προτεραιότητα έχει ο ασθενής και για αυτό οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής αξίζουν συγχαρητηρίων γιατί ξέρουν τα ρίσκα που παίρνουν. Ο πολίτης που βρίσκεται στο δρόμο και φοράει λάθος μάσκα και νομίζει ότι προφυλάσσεται, είναι λάθος η πληροφόρηση που έχει και για αυτό είναι επικίνδυνο γιατί δεν ξέρει καν ότι δεν προφυλάσσεται. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα που θα πρέπει και από τις δύο μεριές να τα αποφύγουμε όσο γίνεται περισσότερο.

 

Σε αυτά τα πράγματα ο κόσμος πρέπει να ακούει και να εμπιστεύεται αυτά που λέει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) τα οποία βρίσκονται σε πάρα πολύ καλή ευθυγράμμιση με αυτά που προτείνει η ελληνική πλευρά. Ο ΠΟΥ είναι μία δομή που βασίζεται σε χιλιάδες ειδικούς στον κόσμο, διαφορετικών ειδικοτήτων, από επιδημιολόγους, γιατρούς μέχρι ιατρικούς μηχανικούς.  Είναι μέσα όλοι οι επαγγελματίες της υγείας  οι οποίοι προσφέρουν τη γνώση και την εμπειρία τους προκειμένου να βγουν κάποια συμπεράσματα. Όλη αυτή η πληθώρα των συστάσεων που έχουμε από τον ΠΟΥ, δεν βγαίνει από μία ομάδα μικρή η οποία είναι μόνιμοι υπάλληλοι του, είναι το απόσταγμα από τη συλλογική προσπάθεια που γίνεται διεθνώς για να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα.

 

Από την αρχή της εξάπλωσης της πανδημίας και ειδικότερα όταν έφτασε στη χώρα μας, το Ινστιτούτο Βιοϊατρικής τεχνολογίας έχει δραστηριοποιηθεί κυρίως συμμετέχοντας σε ομάδες εργασίας του ΠΟΥ για τη διαμόρφωση τεχνικών προδιαγραφών ιατροτεχνολογικών προϊόντων και παράλληλα έχει ξεκινήσει μία στήλη στην ιστοσελίδα του προκειμένου να ενημερώσει το τεχνικό προσωπικό, τους βιοϊατρικούς μηχανικούς για τις εξελίξεις που έχουμε σήμερα διεθνώς και να δώσει μία σειρά από αξιόπιστα sites και πηγές στις οποίες μπορεί να ανατρέξει κανείς για να βρει πληροφορίες. Το ινστιτούτο έχει επιμεληθεί τη μετάφραση στα ελληνικά κάποιων προδιαγραφών ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού αλλά και εκπαιδευτικών κειμένων που έχουν να κάνουν με τον κορωνoϊό.

 

Εκείνο που κάνουμε εμείς ώστε να μπορέσουμε να βοηθήσουμε το Υπουργείο είναι να προτείνουμε μία σωστή καταγραφή του εξοπλισμού που υπάρχει στα ελληνικά νοσοκομεία σήμερα ώστε το Υπουργείο να έχει μία σαφή εικόνα που βρίσκεται ο εξοπλισμός αλλά και κατά πόσο αυτός ο εξοπλισμός χρησιμοποιείται για τις έκτακτες ανάγκες” προσθέτει ο κ. Παλληκαράκης.

 

Ερωτηθείς αν θα μπορούσε να προβλεφθεί η πανδημία, εξηγεί πως δεν είναι κάτι που θα μπορούσε να το προβλέψει ένα σύστημα υγείας, ούτε ότι θα συμβεί, ούτε θα μπορούσε να είναι έτοιμο σε κάθε περίπτωση για να το αντιμετωπίσει.

 

Και βέβαια δεν θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί η πανδημία. Γνωρίζουμε ότι οι πανδημίες υπάρχουν, έχουν ξαναγίνει αλλά δεν μπορείς να προβλέψεις και να προετοιμαστείς για κάτι που δεν ξέρεις πως θα είναι. Ακόμα και τώρα δεν ξέρουμε πώς θα τον αντιμετωπίσουμε. Είναι σαν να θέλουμε στην Ελλάδα να αντιμετωπίσουμε θεομηνίες τη στιγμή που ξέρουμε εδώ και εκατονταετίες ότι ο καιρός μας είναι γενικά καλός και έχουμε ήπιο κλίμα. Συνεπώς η χώρα, δεν μπορεί να είναι έτοιμη για μία πανδημία και το σημαντικό είναι ότι σήμερα καταφέραμε να κερδίσουμε χρόνο και να προετοιμαστούμε όταν θα φτάσει η κορύφωση των κρουσμάτων στην Ελλάδα.” 

 

Πηγή: https://www.ert.gr/eidiseis/ellada/kinonia/n-pallikarakis-kath-iatrikis-fysikis-choris-iatriki-technologia-sygchroni-iatriki-den-mporei-na-yparxei/